haberin linki http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=252578&tarih=10/04/2008
'F Tipi'nde Behiç Aşçı genelgesi uygulanmıyor'
 |
294 günlük eylem: Avukat Behiç Aşçı F Tipi'ndeki uygulamaları protesto etmek amacıyla 294 gün süren ölüm orucu eylemi yaptı. 2006'da başlayan ve 2007'de sona eren eylemin sonucunda Adalet Bakanlığı F tipi genelgesi yayımladı.
|
İSMAİL SAYMAZ
İSTANBUL - F tipi cezaevlerine "İnsani, sosyal ve kültürel standartlar sistemi uygulanıyor" savıyla sahip çıkan Adalet Bakanlığı'na, Çağdaş Hukukçular Derneği'nden (ÇHD) yanıt geldi. Altı ayrı cezaevinden 120 tutuklu ve hükümlüyle görüşülerek hazırlanan rapora göre, avukat Behiç Aşçı'nın ölüm orucunu bırakması karşılığında çıkarılan haftada 10 saatlik görüşme hakkına ilişkin 45/1 genelge sadece Kandıra 2 No'lu F Tipi'nde, o da ancak 2.5 saat uygulanıyor. Rapora göre, diğer uygulamalar da 1980'li yılların Diyarbakır Askeri Cezaevi'ni aratmıyor: Telefon ve görüşte Türkçe dışında dil yasağı var, Ermeni gazete ve Kürtçe kitaba yasak konuyor, çıplak aramalar yapılıyor, kendini aratmayana şiddet uygulanıyor, dilekçeler sonuçsuz kalıyor...
ÇHD Cezaevi İzleme Komitesi, 24 Aralık 2007 - 17 Ocak 2008 arasında 25 avukatın Tekirdağ 1 ve 2 No'lu, Edirne, Bolu, Kocaeli 1 ve 2 No'lu f tipi cezaevlerinde kalan 120 tutuklu ve hükümlüyle görüşmesi sonucu bir rapor hazırladı. Rapor hazılanırken 368 kapasiteli 13 F tipi cezaevinde 4 bin 960 tutuklu ve hükümlü kalıyordu.
Rapordaki bazı tespitler
şöyle:
Tekirdağ 1 No'luda sohbet hakkı üç aydır, engelleniyor. Tekirdağ 2 No'luda, Kocaeli 1 No'lu ve Bolu'da uygulanmıyor. Edirne'de bir ay ve haftada 2.5 saat uygulandı. Kocaeli 2 No'luda haftada 2.5 saat uygulanıyor. Görüşülenlerin hepsi genelgeden yararlanmak için idareye başvurduklarını, idarenin personel ve mekân yetersizliği gerekçesiyle genelgeyi uygulamadığını söyledi.
Cezaevine kabul sırasında çıplak arama yapılıyor, itiraz edenler işkenceye uğruyor.
Hücreye her giriş çıkışta ve koridorlarda arama var. Sevkler aniden yapılıyor, uygulamayı kabul edilmeyince darp ve hakaret oluyor.
Suç duyuruları sonuç vermiyor.
Müşahade odasının fizik koşullarını, "Karanlık, çok kirli ve sürekli ağır kokunun, insanın tahammül edemeyeceği mekân" diye anlatıyorlar.
Görevlilerinin 'aşağılayıcı' tutumuyla karşılaşmamak için telefon, revir ve berber hakları kullanılmıyor.
Koridorda karşılaşanlar selamlaşamıyor, göz temasları dahi engelleniyor.
Bir tutukluya, ziyaretçisi kapalı görüşte başka bir tutukuluya selam verince iki ay görüş yasağı verildi.
Kitap değiş tokuşuna izin yok.
Sürekli disiplin cezaları yüzünden görüş hakkı nadiren kullanılıyor, ceza ailelere de uygulanıyor.
Avukat görüşünde kalem ve kâğıda izin yok.
Tutuklu Türkçe konuş!
Görüşte ve telefonda Türkçe dışında bir dil kullanmak yasak. Türkçe kullanılmadığı için görüşme kesilebiliyor.
Türkçe dışındaki dilde yazılmış mektubun çevirisi için sayfa başına 60 YTL isteniyor.
Mektup, telgraf ve fakslar karalanıyor ya da gönderilmiyor. İçerik yüzünden ceza verilebiliyor.
Kimi yayınlar verilmiyor. Kimi gazetelerin de belli kısımları çıkarılıp ya da karalanıp veriliyor. Örneğin Agos'un Ermenice kısmı.
Hasta olduğu halde doktora götürülmeyen bir kişi, bunu protesto edince ceza aldı.
Disiplin cezalarına ilişkin itarazlar lehte sonuçlanmıyor, itiraz beklenmeden ceza uygulanıyor.
Üç kişilik hücrede kalanlar, arkadaşlarının fiillerinde ötürü ceza alabiliyor.
İki ay içinde Kandıra'dan Bolu'ya tüm sevklere ilişkin kötü muamele ve onur kırıcı muamele şikâyetleri var.
Bir kişi üç kez, toplam beş gün süngerli odaya kapatılmış. Bir kişi, yan hücresindeki tutuklunun infaz memuruna hareket ettiği gerekçesiyle elleri ve ayakları bağlı halde 3-4 gün süngerli odada tutulduğunu söyledi.
Adalet Bakanlığı'na göre her şey kusursuz
Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Kenan İpek'in 17 Şubat'ta TBMM İnsan Hakları Komisyonu'na sunduğu 'F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında Yapılan İyileştirme Faaliyetleri' başlıklı rapora göre tutuklu ve hükümlüler şu haklardan yararlanabiliyor:
Okuma yazma, açık öğretim, açık lise ve üniversite eğitimi, kütüphane ve dersane çalışması, sosyal ve kültürel kurslar; açık ve kapalı salonlarda futbol, voleybol, basketbol, masa tenisi, badmington, iş atölyeleri, el sanatları ve psiko-sosyal programlar...
Raporda haftada bir kez 10 dakika telefon görüşmesi, ayda en az üç kez aile bireyleriyle kapalı, üç kez de açık görüş yapmalarına imkân tanındığı, 45/1 genelgenin de harfiyen uygulandığı belirtildi.
Raporda, sosyal faaliyetlere katılımın gittikçe arttığı savunularak, "Hükümlü ve tutuklular sohbet ve diğer etkinliklerden ayrım gözetmeksizin faydalanıyor" denildi. Raporda, sol örgüt üyelerinin ortak etkinliklere katılmayı reddettiği, tecrit edildikleri izlenimini yaratmak istedikleri ve "Sözde aydınlar, gazeteciler, meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri aracılığıyla çeşitli iddialar ortaya attıkları" öne sürüldü.
 |
